Jan Walery Jędrzejewicz, to płoński lekarz, astronom, meteorolog, autor „Kosmografii”, najważniejszego polskiego podręcznika do nauki astronomii końca XIX wieku. Gdzie znajduje się obiekt? O tym powiedział nam Adam Derdzikowski koordynator Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego w Płońsku.
Z inicjatywą nazwania planetoidy wyszedł właśnie Adam Derdzikowski koordynator Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego w Płońsku, opiekun płońskiego Koła Astronomii, oddając swój hołd polskiemu astronomowi.
Oficjalnie, od 13 października 2025 roku planetoida nosi imię Jana Walerego Jędrzejewicza. Jak to wpłynie na popularyzację tematyki kosmosu? Wyjaśnia miłośnik astronomii.
Jan Walery Jędrzejewicz zamieszkał w Płońsku w 1862 roku, gdzie rozpoczął praktykę lekarską. W 1872 roku założył bardzo dobrze wyposażone obserwatorium astronomiczne, w którym od 1875 roku prowadził obserwacje. Prowadził też stację meteorologiczną. W 1878 roku na rok wyjechał z Płońska do Sokołowa, przenosząc z sobą obserwatorium. Jego obserwacje skupiały się głównie na gwiazdach podwójnych i kometach. Prowadził także pionierskie w Polsce badania spektroskopowe, m.in. widma Słońca i komet. Obserwacje były publikowane w prasie fachowej.
Jan Jędrzejewicz zmarł 19 grudnia 1887 roku na tyfus. Został pochowany w Płońsku. Po śmierci jego obserwatorium zostało przeniesione do Warszawy, umiejscowiono je dość nieszczęśliwie na dziedzińcu szkoły Wawelberga i Rotwanda, przy ulicy Mokotowskiej znajdującej się w Śródmieściu. Dlatego też obserwacje były prowadzone tylko w okresie 1898–1919. Obserwatorium zostało zniszczone podczas II wojny światowej. Jedna z lunet (refraktor) znajdowała się w obserwatorium poznańskim; obecnie znajduje się tam jedynie jej obiektyw.
Najważniejszym dziełem Jędrzejewicza jest pierwszy w języku polskim podręcznik astronomii pt. Kosmografia. Został on po raz pierwszy wydany w 1886 roku w Warszawie. Wyróżniał się nowoczesnym, jak na ówczesne czasy, podejściem do tematu.
Foto: Adam Derdzikowski, Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Płońsku